تکلیف قانونی شرکت عمران و پرسش بزرگ مردم
- شناسه خبر: 49161
- تاریخ و زمان ارسال: ۲۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۵:۵۰
- منبع: کلام تازه
- نویسنده: کلام تازه - حمیدرضا جعفری
نشریه کلام تازه در تاریخ ۱۷ فروردین ۱۴۰۴ و طی گزارشی با تیتر “آیا شرکت عمران گلبهار نسبت به انجام تکلیف قانونی خویش عمل میکند؟” به روشنی به این موضوع پرداخت. در آن گزارش، ابعاد کوتاهیها و مخاطرات ناشی از عدم تجهیز ساختمانهای بلندمرتبهی ساخته شده توسط شرکت عمران گلبهار به امکانات ضروری اطفاء حریق و امداد، به طور شفاف تبیین شد. نقاط کلیدی این گزارش عبارت بودند از: تمرکز شرکت عمران گلبهار بر توسعه انبوه آپارتمانهای مرتفع بدون تأمین زیرساختهای ایمنی و خصوصاً فقدان نردبان آتشنشانی به عنوان یکی از تجهیزات حیاتی اطفاء حریق ساختمانی، هشدار کارشناسان نسبت به افزایش بلندمرتبهسازی و ناکافی بودن پیشبینیهای لازم برای مقابله با حوادث غیرمترقبه، به ویژه آتشسوزیها، اشاره مستقیم به دستورات صریح معاونین سابق و فعلی استاندار خراسان رضوی و مدیران دفاتر فنی استانداری برای تهیه نردبان آتشنشانی توسط شرکت عمران گلبهار و تأکید بر آگاهی و مسئولیت مقامات استانی در این باره، انتقاد از بیعملی شرکت عمران گلبهار علیرغم مکاتبات متعدد شهرداری و دستگاههای تصمیمگیر با تاکید بر خطرات جدی تهدیدکننده ساکنان مسکن مهر، اقدام ملی و نهضت ملی، مطالبه و استمداد از دادستان محترم شهرستان گلبهار به عنوان مقام حافظ حقوق عامه برای ورود قاطع و پیشگیرانه قبل از وقوع حادثه، هشدارهای صریح درباره پیامدهای هر نوع غفلت و لزوم قاطعیت مسئولان ذیربط قبل از وقوع فاجعه، چرا که فردا ممکن است بسیار دیر باشد.
خبری از مسئولیت اجتماعی شرکت مادرتخصصی شهرهای جدید در سایر استانها
در ادامه این پیگیری رسانهای، مروری بر دیگر شهرهای جدید ایران و جنبههای مسئولیت اجتماعی و سازمانی شرکتهای عمران، زوایای تازهای را روشن میکند. بنا بر خبری که خبرگزاری تسنیم به تاریخ ۴ آبان ۱۴۰۰ با تیتر “برنامه شهرهای جدید برای تجهیز ایستگاههای آتشنشانی” منتشر کرد، دریافتیم که برنامههایی در سطح کشور برای تجهیز ایستگاههای آتشنشانی به ویژه در شهرهای جدید اجرا شده است. حبیبالله طاهرخانی، معاون وقت وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل وقت شرکت عمران شهرهای جدید ایران، در این گفتگو تأکید کرده بود که “ارتقای تابآوری شهری و ایمنی شهروندان در برابر انواع مخاطرات یکی از اهداف مهم توسعه شهرهای جدید پس از اسکان جمعیت است و ضمن کمک به روند توسعه شهری، آسایش و آرامش را برای ساکنان به ارمغان میآورد”.
وی با تأکید بر اینکه “آتشسوزی یکی از مخاطرات همیشگی و جدی حوزه ایمنی شهروندان است”، تصریح کرده بود که شرکت عمران شهرهای جدید “بر اساس مسئولیت اجتماعی و مبتنی بر برنامه عملیاتی، مکانیابی علمی و تجهیز ایستگاههای آتشنشانی با هدف امدادرسانی سریع و حرفهای را در دستور کار دارد”.
طاهرخانی در آن خبر بهطور مستند اشاره کرده بود که “در سه سال اخیر شرکت عمران شهرهای جدید ایران در راستای مسئولیت اجتماعی و سازمانی خود، برنامهریزی و تامین مالی لازم برای تجهیز مراکز آتشنشانی را انجام داده است.
به عنوان نمونه، در شهرهای پردیس، پرند و فولادشهر، با اعتباری بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان، سه دستگاه ماشین آتشنشانی مجهز به بالابر ۵۷ متری تهیه و تحویل سازمانهای آتشنشانی این شهرها شده است.
این رویکرد، یعنی تأمین تجهیزات ویژه متناسب با توسعه عمودی و تراکم جمعیتی شهرهای جدید، مصداق عملی مسئولیت اجتماعی شرکت عمران شهرهای جدید و نشانگر درک عمق موضوع ایمنی در نواحی تازه تأسیس و متراکم است. چرا شرکت عمران گلبهار و شرکت مادر تخصصی این مسئولیت را در گلبهار اجرا نکردند؟
این ابهام همچنان بیپاسخ مانده است که چگونه در حالی که برای دیگر شهرهای جدید کشور این تجهیزات اساسی تهیه شده، گلبهار از این حق طبیعی و اولیه محروم مانده است؟ این پرسش، جدیتر از همیشه پیش روی افکار عمومی قرار دارد. با این شرح مستند، یک سؤال اساسی سر برمیآورد که اگر چنین اقدامات جدی و اساسی در شهرهای جدید پردیس، پرند و فولادشهر، با همان ساختار سازمانی و تحت مدیریت شرکت مادر تخصصی شهرهای جدید کشور انجام شده است، چرا این مسئولیت اجتماعی و تدبیر سازمانی در شهر گلبهار اجرا نشده و هنوز این برجها از نردبان آتشنشانی محروم هستند؟
انتظار طبیعی و حقوقی شهروندان آن است که همه شهرهای جدید تحت پوشش شرکت مادرتخصصی، به صورت عادلانه و متوازن از حقوق اولیه ایمنی و امکانات حیاتی برخوردار باشند، آیا عدم پیگیری حقوق ایمنی منتج به نتیجه، از سوی شرکت عمران گلبهار در احقاق شهروندان، آنهم در شهری که با تبلیغات و وعده توسعه، مردم را به مهاجرت و سکونت تشویق کرده، قابل چشمپوشی است؟
این وضعیت، پرسشهای جدی درباره چرایی فقدان اعمال مسئولیت اجتماعی شرکت عمران گلبهار و مادر تخصصی (شرکت عمران شهرهای جدید کشور) ایجاد میکند، آنهم در شرایطی که دستورات مقامات استانی و بخشنامههای بلندپایه، وجود خطر حقوق عامه و پیگیری مکرر شهرداری، همگی بر فوریت و ضرورت اجرا تأکید داشتهاند.
اگر تأمین تجهیزات ایمنی نظیر نردبان آتشنشانی برای برجهای بلندمرتبه در شهرهای مشابه به درستی انجام شده، مغفول ماندن این امر در گلبهار از چه منطق حقوقی و بهرهگیری سازمانی تبعیت میکند؟ مرتفعسازی میکنند، جمعیت را اسکان میدهند، زمین میفروشند، اما برای حقوق بدیهی شهروندان همین شهر در خصوص تامین نردبان آتشنشانی اقدامی صورت نگرفته است. این رفتار پرسشهای تلخی را در ذهن مردم شکل داده است.
روایت شهردار گلبهار؛ هشدارها، واقعیتها و بار مضاعف شهرداریها
در بخش پایانی این گزارش، لازم است مهمترین محورهای سخنان حمید انصاری، شهردار گلبهار، را که در نشست خبری گرامیداشت روز شهرداریها و دهیاریها و در پاسخ به سوال کلام تازه مطرح شد، بازخوانی کنیم؛ اظهاراتی که به روشنی بیانگر وضعیت جاری و دغدغه جدی مدیریت شهری است.
شهردار گلبهار با اشاره به توان عملیاتی محدود تجهیزات فعلی، تأکید میکند که “امکان پاسخگویی آتشنشانی به طبقات بالاتر از سوم یا چهارم وجود ندارد و همین مسأله خطر جبرانناپذیری در برجهای بالای ۱۰ طبقه ایجاد میکند”. انصاری میگوید: “هزینه بالای تهیه بالابر و ماشین آتشنشانی مخصوص ساختمانهای مرتفع، کاملاً خارج از توان مالی شهرداری است و این موضوع جزو وظایف ذاتی شرکت عمران محسوب میشود.”
او با اشاره به جلسات مکرر با مراجع استانی و ارسال مکاتبات به نهادهای بالادستی (از جمله بازرسی کل، دادستانیها و مدیران شرکت مادر تخصصی)، بر این نکته تأکید میکند که “تا زمان تهیه این تجهیز ضروری، شاید لازم باشد حتی از اسکان در این ساختمانها جلوگیری شود.” شهردار گلبهار در آن نشست خبری نمونهایی از آتشسوزی در طبقات بالا، در یکی از همین آپارتمانهای بلند مرتبه را یادآور میشود و با بیان اینکه شعله آتش، تا دوازده طبقه بالا رفته، هشدار میدهد که “این ساختمانها شبیه به یک تنور عمل میکنند و در صورت وقوع حادثه، خسارت میتواند فاجعهآمیز باشد”.
تداوم وضعیت کنونی، با توجه به موارد مستند، مصداقی از کوتاهی حقوقی و ترک فعل مسئولان مرتبط در تأمین حقوق عامه قلمداد شده و گام بعدی میتواند ورود قضایی برای پیشگیری از فجایع انسانی باشد. این مطالبه بارها از سوی کلام تازه و فعالان حوزه شهری مطرح شده؛ چرا که جان شهروندان ارزشمندتر از هر توجیه اداری یا اقتصادی است.
امید است شرکت عمران گلبهار و شرکت مادر تخصصی شهرهای جدید کشور، با الگوبرداری از تجارب موفق سایر شهرهای جدید، هرچه سریعتر نسبت به انجام تکلیف قانونی و اقدام عاجل جهت تجهیز آتشنشانی گلبهار به امکانات مورد نیاز اقدام نمایند؛ پیش از آنکه وقوع یک حادثه تلخ به مطالبه عمومی و پیگیری قضایی بدل شود.
