واکاوی واکنش‌های انتقادی به بعضی از اخبار نوید بخش

رفتار کاربران در زیر این پست، از جنس دو واکنش کاملاً متضاد بود: بخشی از کاربران با نگاهی خوش‌بینانه، تحسین خود را نسبت به عملکرد تیم جراحی و شبکه بهداشت ابراز کردند؛ اما بخش بزرگ‌تری نقد را پیش گرفتند، از وضعیت عمومی بیمارستان تا کمبود امکانات، از تجربه‌های شخصی ناموفق تا نارضایتی نسبت به نحوه اطلاع‌رسانی رسمی.

‌

در چنین موقعیتی، احساس بی‌اعتمادی عمومی در برابر پیام‌های مثبت دولتی یا رسمی، بارزترین مؤلفه رفتاری محسوب می‌شود. مردم این گونه اخبار را نه به‌عنوان اطلاع، بلکه به عنوان “ادعای رسمی” تفسیر می‌کنند، و در نتیجه، واکنششان از جنس بازخواست و نه تحسین است.

‌

در سال‌های اخیر، این شکاف به‌ویژه در نهادهای خدماتی مثل درمان، آموزش، شهرداری‌ها و… به دلیل تجربه‌های مستقیم مردم در برخورد با کمبود منابع یا کمبودهای زیرساختی از جمله آسفالت معابر، سگ‌های ولگرد، انباشت زباله‌ها و… تشدید شده است. مخاطب محلی، بیمارستان را نه با خبر، بلکه با “تجربه شخصی” می‌سنجد. وقتی فرد یا خانواده‌ای خدمات ناکافی، بی‌توجهی یا هزینه‌های بالا، آسفالت های نامناسب، سگ‌های بلاصاحب و… را لمس و یا مشاهده کرده، هر خبر مثبتی را به عنوان تناقض با واقعیت خود می‌بیند. بنابراین واکنش مردم به اقدامات مثبت نهادهای خدمات رسان، نه واکنشی به خود اقدامات مثبت، بلکه واکنشی به “روایت خوش‌بینانه از نهادی است که هنوز اعتماد بازیابی نکرده”

‌

از نگاه ارتباطی، بخشی از مردم در مواجهه با محتوای خبری در صفحات رسمی شهرستان، دچار “خستگی از ادبیات تبلیغی” شده‌اند. آنان بین اطلاع‌رسانی واقعی و گزارش‌های روابط‌عمومی تفکیک قائلند. بنابراین وقتی خبری با لحن موفقیت‌آمیز و پیروزمندانه منتشر می‌شود، ذهن مخاطب آن را در دسته “خبر تبلیغی” قرار می‌دهد. در چنین حالتی، حتی دستاورد واقعی نیز قربانی برداشت ذهنی جامعه می‌شود.

‌

کامنت‌گذاری در بستر اینستاگرام، نوعی تخلیه روانی جمعی است. مردم در فضایی آزادتر از گفتگوهای رسمی، بدون محدودیت کلامی، احساسات سرکوب‌شده خود را نسبت به مشکلات درمانی، اقتصادی یا مدیریتی بیان می‌کنند. انتشار این نوع خبر، عملاً بهانه‌ای شد برای بیرون‌ریزی انباشته‌ی نارضایتی‌ها. از منظر روان‌شناسی اجتماعی، این کنش را باید نه صرفاً اعتراض، بلکه تخلیه درون‌گروهی دانست؛ تلاشی برای ایجاد همدلی میان رنج‌دیدگان یا ناراضیان از مشکلات احتمالی موجود.

‌

در نمونه‌های محلی، مردم دوست دارند در روایت‌های اجتماعی سهم داشته باشند. آنان صرفاً “مصرف‌کننده خبر” نیستند، بلکه می‌خواهند روایت خود را در کامنت‌ها وارد بدنه خبر کنند؛ روایت‌هایی از بیماران، مسئولان مقصر یا خاطرات تلخ پزشک‌مآبانه. در نتیجه، هر خبر موفق اگر بدون زمینه‌سازی گفت‌وگویی منتشر شود، با سیل روایت‌های شخصی، و گاه با خشمِ برخاسته از احساس حذف‌شدگی مواجه می‌شود.

‌

واکنش منفی کاربران چنارانی به خبر موفقیت جراحی‌های بیمارستان ثامن‌الائمه و یا هر خبر امیدوار کننده دیگر در این حوزه را نباید به‌عنوان بی‌اعتمادی صرف به شبکه بهداشت تعبیر شود، بلکه باید آن را نشانه‌ای از سه روند عمیق‌تر دانست: فرسایش تدریجی سرمایه اعتماد به نهادهای خدماتی؛ مقاومت در برابر زبان رسمی و تبلیغی در اطلاع‌رسانی و بروز احساسات روانی انباشته در فضای مجازی

‌

از این منظر، خبر مثبت اگر در چارچوب ارتباط گفت‌وگویی با مردم و با لحنی واقعی، زمینی و مبتنی بر شواهد منتشر شود، به‌جای اعتراض، می‌تواند موجب احیای اعتماد و امید در فضای اجتماعی شهرستان گردد.