نقش ورزش در مهار آسیبهای اجتماعی و مسئولیت متقابل مسئولین
- شناسه خبر: 49193
- تاریخ و زمان ارسال: ۲۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۲۱:۵۹
- منبع: کلام تازه
- نویسنده: اتاق خبر کلام تازه
گزارش حاضر با نگاهی عمیق به ورزش شهرستان چناران، به تحلیل نقش ورزش در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و مسئولیت روزافزون مسئولان در حمایت از زیرساختهای ورزشی میپردازد.
آمار معنادار حضور در زمین چمن
در روزگاری که بسیاری از والدین و کارشناسان تربیتی از ساعات طولانی فراغت نوجوانان و کمبود فضاهای سالم سرگرمی گلایه دارند، شاید کمی دور از ذهن به نظر رسد که تنها زمین چمن چناران روزانه میزبان حدود ۵۰۰ نوجوان و جوان است؛ آمار درخشانی که صرفاً به معنای حضور فیزیکی نیست، بلکه حکایت از یک جریان پویای انرژی، شور و همبستگی اجتماعی دارد. این نوجوانان و جوانان هر روز، بهطور میانگین شش ساعت از وقت خود را به ورزش و مسابقه، همدلی و شاید حتی رقابت دوستانه در این زمین اختصاص میدهند. اما این آمار فراتر از یک عدد ساده آماری، نقشی حیاتی در سلامت روان و رفتار اجتماعی آنان ایفا میکند.
ورزش؛ پیشگیری پیشدستانه در برابر آسیبها
تحقیقات متعدد داخلی و جهانی تأکید دارند که ورزش ابعاد گستردهای از رشد شخصیت و اجتماعی شدن جوانان را تحت تأثیر قرار میدهد. انجام فعالیتهای ورزشی به شکل گروهی مانند فوتبال، نه تنها به سالمسازی جسم و کنترل هیجان منجر میشود، بلکه فرصتهای ذیقیمتی برای یادگیری مهارتهایی همچون همکاری جمعی، پذیرش قواعد، حل اختلافات، بردباری در شکست و بهرهمندی از موفقیت را فراهم میکند.
اما از این نکته نیز نمیتوان چشم پوشی کرد که علاوه بر فوتبال، ورزشهایی چون جودو، تکواندو، کاراته، کشتی، والیبال، فوتسال، و… طرفداران قابل توجهی در شهرستان چناران دارند. با این حال، امکانات عمومی در منطقه محدود است؛ سالنهای سرپوشیده معدود و پرازدحامند، کلاسهای رزمی یا قدرتی در ساعات فشرده برگزار میشود و نبود پیستهای استاندارد دو و میدانی یا زمینهای مناسب برای تنیس، بدمینتون و حتی دوچرخهسواری، فرصت پرداختن به این ورزشها را برای بسیاری از نوجوانان و جوانان محدود کرده است.
در فضای امروزی که خطراتی چون گرایش به مواد مخدر، بزهکاری، پرخاشگری یا انزواگری در کمین نوجوانان است، حضور پایدار در محیط ورزش گاه همانند واکسن عمل میکند؛ واکسنی که بدن و ذهن را در برابر وسوسهها و فشارهای آسیبزا مقاوم میسازد.
دوگانه محیط خانواده و اجتماع؛ تاثیرات ملموس میدان ورزش
ورود نوجوان و جوان به خانه پس از ساعاتی فعالیت پُر انرژی، تأثیراتی فراتر از تصور دارد. تخلیه هیجان و انرژی اضافی، کاهش عصبی بودن، ارتقاء تمرکز و مسئولیتپذیری، احترام به مقررات خانواده و حتی ایجاد تعامل مثبتتر با پدر، مادر یا خواهر و برادر، تنها بخشی از این نتایج است. خانوادههایی که فرزندشان در محیطهایی سالم همچون زمین ورزشی حضور دارند، بهمراتب کمتر با رفتارهای پرتنش، پرخاشگری یا بیحوصلگیِ نوجوانانشان مواجه میشوند.
این حضور مثبت، دامنهای بسیار فراتر از چارچوب محدود خانواده دارد. نوجوانی که در محیط ورزش دوستی میآفریند، در همکاری و رقابت سالم خود را میآزماید و مسئولیتپذیری اجتماعی را تمرین میکند، در محیط اجتماع نیز به رفتاری مؤدب، قانونمدار و مسئول تبدیل میشود. چنین فردی کمتر مستعد جذب به گروههای ناسالم، رفتارهای پرخطر یا مشارکت در رفتارهای ضداجتماعی است.
میدان ورزش، مدرسه واقعی زندگی
اگرچه مدرسه، آموزشگاه دانایی و کسب مهارتهای نظری است، اما زندگی اجتماعی را میتوان در میادین ورزشی فرا گرفت. نوجوانان در این میادین، باختن، بردن، دوستی، همدلی، نظم، شجاعت و عدالت را معنا میبخشند؛ ارزشهایی که هیچ کتاب درسی قادر به تزریق عمیق آنها به ذهن و جان نسل نو نیست. امروز، تنها زمین چمن چناران و سالنهای ورزشی چون جودو، تکواندو، کاراته، کشتی، والیبال و… علاوه بر نقش ورزشی، به آکادمی غیررسمی آموزشِ اهمیت بازی جوانمردانه و اخلاق اجتماعی بدل شده است.
چالشهای زیرساختی و مسئولیت پررنگ مسئولان
اما همین تصویر امیدوارکننده، یک روی دیگر نیز دارد؛ شاید دغدغهآمیز و حتی هشداردهنده. آنهم کمبود امکانات، فرسودگی زیرساختها و ظرفیت محدود و اعتبارات تنها زمین چمن شهرستان و اماکن ورزشی دیگر است؛ جایی که این روزها هر رسانه و مسئول دلسوز، از آن به عنوان خط مقدم پیشگیری اجتماعی یاد میکند.
به عنوان مثال، زمانی که ۵۰۰ نوجوان و جوان، ساعتها چشم انتظار نوبت بازی در زمین چمن میمانند، یا بخشی از آنان به علت ازدحام و نبود امکانات کافی از امکان استفاده محروم میشوند، تهدید جایگزین فرصت میگردد. کافی است تعداد این زمینها افزایش نیابد یا نگهداری و تامین امکانات و تزریق اعتبارات بهدرستی انجام نشود؛ آنوقت بار دیگر برخی از این نوجوانان به کوچه و خیابان، پارکهای غیرایمن یا حتی فضای مجازیِ رها و پرخطر کشیده میشوند. این نه تنها خسارت به نسل آینده، بلکه هزینهای عظیم برای نظام اجتماعی، امنیتی و حتی اقتصادی جامعه است که شاید هیچگاه جبران نشود.
افزایش چشمگیر مسئولیت اجتماعی مدیران و متولیان
این تصویر دوگانه وظیفه سنگینتری را بر دوش مسئولان شهری و استانی میگذارد. ورزش امروز صرفاً یک فعالیت جنبی و تفریحی نیست، بلکه بخش اساسی راهبرد کلان توسعه فرهنگی و کنترل و کاهش آسیبهای اجتماعی است. هر بودجهای که صرف توسعه فضاهای ورزشی، تجهیز و نگهداری اماکن فعلی و ایجاد انگیزه در نوجوانان و جوانان شود، مستقیماً سرمایهگذاری برای تضمین سلامت فردا و پیشگیری از هزینههای سنگین درمان، بازپروری و برخورد با بزهکاریهاست.
امروز چشمها به مدیران شهری (علیالخصوص متولیان و مسئولان مرتبط با کاهش آسیبهای اجتماعی) دوخته شده تا با نگاهی عمیقتر به مقوله ورزش در شهرستان چناران، با عزمی جدیتر و ارادهای قویتر، به تاثیر ورزش در کاهش این آسیبها، نگریسته و با برنامهریزی و انسجام بیشتر در رفع کمبودهای آن اهتمام بورزند، از نمایندگان مردم هم انتظار میرود تا با بازنگری جدی در سهم بودجه ورزش، نگاه راهبردی و چندجانبه به این حوزه داشته باشند. تجربیات کشورهای توسعهیافته و حتی نمونههای داخلی موفق گواهی میدهند که پیشگیری، همواره کمهزینهتر و موثرتر از درمان است. اختصاص بودجه، جلب حمایت خیرین، جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی، توسعه مشارکت مردمی و تسهیل امور برای ایجاد زمینهای جدید ورزشی، نه تنها یک نیاز، بلکه یک ضرورت فوری و حیاتی است.
نتیجهگیری و چشمانداز آینده
واقعیت آن است که ورزش، دژ امنیت روانی و اجتماعی نسل جدید در مقابل آسیبهای رو به گسترش جامعه است. زمین چمن چناران نمونهای زنده و گویا از ظرفیت عظیم ورزش در نقش آفرینی فرهنگی و اجتماعی است؛ ظرفیتی که اگر تقویت نشود، تبعات گریزناپذیر خواهد داشت.
امروز مسئولان شهرستان چناران و استان خراسان رضوی باید در تخصیص منابع، نگاه ویژهای به توسعه ورزش نوجوانان و جوانان داشته باشند؛ چرا که سرمایهگذاری در این حوزه، تضمین سلامت آینده جامعه است.
“کلام تازه” ضمن تاکید بر ضرورت توجه فوری و هوشمندانه به تجهیز، توسعه و نگهداری اماکن ورزشی، نقش پویای ورزش را در کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای امنیت و امید اجتماعی خاطرنشان ساخته، خواستار ورود جدیتر مسئولین و نهادهای مرتبط برای تحقق آیندهای سالم و ایمن برای فرزندان این دیار است.
