امر به معروف در سیره امام حسین(ع) رسالتی جاودانه

در زیارت وارث، که یادگار گران‌سنگ امام صادق(ع) است، خطاب به آن حضرت می‌خوانیم: “أشهد أنّكَ قد أقمتَ الصلاةَ و آتيتَ الزكاةَ و أمرتَ بالمعروف و نهيتَ عن المنكر”

‌

این گواهی بزرگ، نه صرفاً ستایش یک فضیلت فردی، بلکه بیانگر “هویت و جوهره قیام حسینی” است؛ قیامی که نماز، زکات، امر به معروف و نهی از منکر را در هم تنید تا حجت را بر همه تاریخ تمام کند. امام حسین(ع) خود در خطبه‌ها و بیانات پیش از آغاز نهضت، بر این حقیقت تصریح فرمود: “إنّما خرجتُ لطلب الإصلاح في أمة جدّي، أريد أن آمر بالمعروف و أنهى عن المنكر” این کلام صریح، سندی است که نشان می‌دهد محور حیات‌بخش عاشورا، احیای فریضه‌ای بود که به سبب فراموشی و ترک آن، امت اسلامی در سراشیبی انحطاط افتاده بود.

‌

امر به معروف و نهی از منکر، صرفاً وظیفه‌ای فردی نیست که در محدوده نصیحت به اطرافیان خلاصه شود. این فریضه، رسالتی اجتماعی و تمدنی است که حیات دینی و اخلاقی یک جامعه را تضمین می‌کند. در زمانه امام حسین(ع)، وقتی ارزش‌ها وارونه و منکرها به نام معروف عرضه می‌شد، سکوت به معنای تأیید ظلم بود و قیام، تنها راه احیای حقیقت.

‌

ویژگی ممتاز عمل امام حسین(ع) این بود که “امر به معروف”‌ را نه در سطح گفتار، بلکه در اوج ایثار و جان‌فشانی و “نهی از منکر” را نه با تندی منفعلانه، بلکه با ایستادگی آگاهانه اجرا کرد. او در برابر دستگاه اموی که به نام اسلام، اساس دین را تهدید می‌کرد، قیام نمود تا نشان دهد که حفظ دین، گاه جان‌فشانی می‌طلبد.

‌

پیام کربلا برای امروز ما نیز روشن است: اگر معروف در جامعه کم‌رنگ شود و منکر لباس زیبایی به تن کند، امت در معرض خطری جدی قرار می‌گیرد. امر به معروف در تراز حسینی، هم آگاهی‌بخشی است، هم شجاعت در بیان، و هم آمادگی برای هزینه دادن در راه حق. این همان درسی است که باید در هر عصر و نسل زنده بماند.

‌

بنابراین، هر ستون و قلمی که به یاد عاشورا رقم می‌خورد، باید بازتاب‌دهنده این فریضه بزرگ باشد؛ همان رسالتی که حسین‌بن‌علی(ع) به بهای جان خویش پاس داشت، تا آیندگان بدانند که حیات دین و کرامت انسان، با “امر به معروف و نهی از منکر” پیوندی جدایی‌ناپذیر دارد.

‌

عاشورا پایان نبود؛ آغاز راهی بود که با خون شهید، معنا یافت و تا قیامت، چراغ هدایت باقی خواهد ماند.